In veel kasten hangt een jurk die nooit gedragen wordt. Lang, met een print, misschien een strik in de taille, gekocht in een goede bui op reis of tijdens een lunchpauze. Hij komt twee keer per zomer tevoorschijn, wordt voor de spiegel tegen het lichaam gehouden en gaat terug aan de stang. Er is niets mis mee. Niemand heeft ooit uitgelegd waar hij bij hoort, en dat gat is de echte vraag achter wat bohemian stijl is: geen definitie, maar wat bij wat past.
Die jurk is meestal de reden dat een vrouw de term gaat opzoeken, en ze is zelden op zoek naar een woordenboekomschrijving. Ze vraagt zich af waarom dezelfde jurk eruitziet als een kostuum met sleehaksandalen en een clutch met kraaltjes, en eruitziet als haar eigen leven met platte bruine laarzen, een spijkerjasje en haar dat ze sinds de ochtend niet meer heeft aangeraakt. De afstand tussen die twee outfits is het hele onderwerp.
Het woord begon als een belediging voor mensen, niet voor kleding
In het Parijs van de negentiende eeuw beschreef bohémien een manier van leven. Schrijvers, schilders en muzikanten in onverwarmde kamers, die op vreemde uren werkten en geen interesse hadden in een fatsoenlijke carrière. De nette samenleving gebruikte het woord om hen weg te zetten als niet serieus. Het label was al vanaf het begin geleend en onjuist – Europeanen dachten ten onrechte dat een rondreizend volk uit de regio Bohemen kwam – maar het bleef aan de kunstenaars plakken, en de kunstenaars hielden het.
Wat ze droegen, kwam voort uit hoe ze leefden. Tweedehands jassen. Losse overhemden waarin je kon werken. Omslagdoeken, borduurwerk en textiel dat reizigers mee naar huis namen, allemaal goedkoper dan maatwerk. Er was geen boodschappenlijstje, alleen een reeks omstandigheden die een look opleverde. Die oorsprong verklaart de ene regel die alles sindsdien heeft overleefd: deze kleding is gemaakt voor een lichaam dat van plan is te bewegen, op de grond te zitten, dingen te dragen en langer weg te blijven dan het uur waarvoor de outfit was bedacht.
De look dook weer op toen korsetten losser werden in het begin van de jaren 1900, opnieuw tijdens de folkrevival van de jaren zestig en zeventig, en nog eens op het festivalcircuit in de jaren 2000. Elke golf leende van de vorige en voegde een accent toe. Geen van allen heeft hem uitgevonden.
Wat is bohemian stijl in de praktijk, en waarmee wordt het steeds verward?
Hier is een definitie waar je iets mee kunt: het is kleden waarbij gemak voorgaat op structuur, textuur op glans en opstapelen op matchen. Natuurlijke of natuurlijk ogende stoffen. Silhouetten die langs het lichaam strijken in plaats van het vast te grijpen. Prints met een getekende of geweven oorsprong in plaats van een fotoprint-look. Details die suggereren dat er een hand aan te pas kwam – borduurwerk, haakwerk, franjes, kleine beklede knoopjes, ruches of rafelranden. Als mensen zeggen dat een item bohemian aanvoelt zonder te kunnen zeggen waarom, doet meestal een van die details het werk.
Drie naaste buren worden er voortdurend mee verward:
- Hippie is een politiek kostuum met een vaste woordenschat: tie-dye, broeken met wijde pijpen, haarbanden, vredestekens. Het verwijst terug naar één decennium. Bohemian kleding heeft geen vast decennium en geen boodschap; je kunt het dragen naar een afspraak met een klant.
- Cottagecore is nostalgisch en huiselijk – gingang, schorten, pofmouwen, een fantasie over brood bakken ergens in het groen. Het is bewust lief. Bohemian stijl is niet lief. Het neigt naar doorleefd, een beetje stoffig, meer bereisd dan verzorgd.
- Western- en festivalkleding leent de franjes en de laarzen en houdt het daarbij. Franjes alleen zijn een kostuum. Franjes aan een jurk die je ook zou dragen om iemand van het vliegveld op te halen, dat is stijl.
De overlap die iedereen in verwarring brengt, is het prairiesilhouet, omdat zowel cottagecore als bohemian kleding het gebruikt. Het verschil zit in wat eromheen staat. Een katoenen jurk met laagjes en een halslijn met trekkoord wordt lief met een rieten mand en ballerina's, en wordt iets heel anders met een gebarsten leren riem en laarzen. Daarom zijn peasant en prairie jurken het bezitten waard, zelfs als de liefere versie van de look niets voor jou is – de jurk is neutraal, en de styling beslist.
De items die decennium na decennium terugkomen
Volume op één plek, terughoudendheid op een andere
Bijna elke outfit die werkt, heeft één royaal element en één element dat de lijn vasthoudt. Een wijde mouw met een getailleerde taille. Een volle rok met een nauwsluitende top. Een volumineuze jurk met een smalle riem of een kort jasje. Als beide helften los zijn, oogt de outfit niet langer als een keuze maar als wasdag. Als beide helften strak zijn, is het helemaal geen bohemian meer.
Textuur in plaats van glans
Katoenen gaasstof, linnen, gekreukte rayon, zachte viscose, haakwerk, broderie, suède, onbewerkt metaal, hout, leer dat er niet meer nieuw uitziet. Glans is de snelste manier om het effect te breken. Als een item het licht vangt als glas, hoort het in een andere garderobe.
Lagen die uit kunnen
Bohemian kleding gaat uit van een dag met weer erin. Een slip dress onder een open overhemd, een lang gilet over een hemdje, een omslagdoek geknoopt op de heup. Alles wat je om twee uur 's middags kunt uittrekken en om zeven uur weer aan kunt doen.
Hoe het echt gedragen wordt in een Amerikaanse week
De versie die in het dagelijks leven bestaat, is veel rustiger dan de versie op een moodboard. Het ziet eruit als een midi jurk met print en witte sneakers om de kinderen van school te halen. Een jurk van gaasstof onder een vest in een koud kantoor. Een korte katoenen jurk met sandalen in augustus, en dezelfde jurk in november over een dikke panty met laarzen en een jas. Het grootste deel van die garderobe bestaat uit casual boho jurken die de print en de val dragen, terwijl de schoenen de rest van het verhaal vertellen.
Een paar aanpassingen maken het verschil tussen kostuum en kleding. Houd de schoen geaard – een platte schoen, een laars, een eenvoudige sandaal, een sneaker. Kies één opvallend element en laat de rest rustig zijn; een sterke print heeft geen gestapelde armbanden en een tas met franjes nodig die ermee in discussie gaan. Draag de sieraden die je echt hebt en al jaren draagt, want gedragen metaal ziet er op een manier goed uit die nieuw metaal niet heeft. En laat één ding onaf: een opgerolde mouw, een losgeknoopte manchet, haar dat losjes is opgestoken in plaats van gekapt.
Bij het layeren wordt de look gewonnen of verloren
Het derde item maakt van een jurk een outfit. Een spijkerjasje voor overdag en boodschappen. Een lang vest als het koud genoeg is om ertoe te doen. En de open, mantelachtige laag, de nuttigste van het rijtje, omdat die print en beweging toevoegt zonder warmte of volume toe te voegen – een lichte boho kimono over een effen hemdje en een jeans is een complete outfit in tien seconden.
Let op twee dingen. Houd de laag langer of duidelijk korter dan de jurk eronder, nooit binnen 2,5 cm (een inch) van dezelfde zoom, anders ogen de proporties als een vergissing. En houd een van de twee effen. Print op print werkt als de schalen ver uit elkaar liggen, en anders zelden.
De stoffen langer dan één seizoen mooi houden
Deze kleding vraagt een beetje zorg, en het meeste daarvan draait om hitte. Rayon en viscose ontspannen en krimpen onvoorspelbaar in heet water en een hete droger; was koel, hang ze vochtig op en laat de zwaartekracht het strijkwerk doen. Katoenen gaasstof hoort gekreukt te zijn, dus laat het met rust in plaats van het glad te strijken. Linnen kreukt van nature, en stomen werkt daarvoor beter dan strijken. Keer geborduurde items en items met kraaltjes binnenstebuiten en gebruik een waszak, zodat de draden niet aan een rits blijven haken. Bewaar gebreide en gehaakte items opgevouwen, nooit op een hanger, anders rekken de schouders uit tot punten. Bestel je online om de pasvorm uit te zoeken, dan helpt het dat er gratis verzending is binnen de VS zonder minimum, plus 14 dagen retourrecht, zodat twee maten proberen een redelijk plan is.
Hoe je weet dat je het goed hebt
De test is niet of de outfit goed op de foto staat. Het is of je er niet meer aan denkt zodra je aangekleed bent. Bohemian stijl, goed gedaan, voelt niet als een look die je aantrekt. Het voelt alsof de kleding gestopt is met onderhandelen met jou – niets knelt, niets kruipt omhoog, niets hoeft bijgetrokken te worden als je op een stoeprand gaat zitten. Uiteindelijk draag je steeds dezelfde vier of vijf dingen, niet omdat dat de enige opties zijn, maar omdat je er je dag mee door kunt en er toch uitziet alsof je het zo bedoeld hebt.